میرزا ملکمخان: دولت ایران بینظمترین حکومت در جهان است
میرزا ملکمخان ناظم الدوله در سال ۱۲۶۸ شمسی روزنامه «قانون» را منتشر کرد تا اندیشه حکومت قانون را در برابر استبداد و بیقانونی دوران ناصرالدینشاه ترویج دهد. هدف او آگاهسازی افکار عمومی، اهل قلم و رجال سیاسی نسبت به ضرورت قانون بود، چرا که معتقد بود در نبود ق…
میرزا ملکمخان ناظم الدوله در سال ۱۲۶۸ شمسی روزنامه «قانون» را منتشر کرد تا اندیشه حکومت قانون را در برابر استبداد و بیقانونی دوران ناصرالدینشاه ترویج دهد. هدف او آگاهسازی افکار عمومی، اهل قلم و رجال سیاسی نسبت به ضرورت قانون بود، چرا که معتقد بود در نبود قانون، هیچکس در ایران از مالکیت، جان، مال و حقوق خود امنیت ندارد.
انتقاد شدید از وضعیت اقتصادی و اداری ایران
در دومین شماره روزنامه قانون، ملکمخان به شدت از وضعیت اقتصادی و اداری کشور انتقاد کرد و نوشت: «هیچ تاجری نیست که عمال دیوان او را روبهکست نکرده باشند. هیچ صاحبجاهی نیست که در آسان، یک رذل قادر ذلیل نمانده باشد.» او با اشاره به معادن، جنگلها، استعداد خاک و قدمت تاریخ ایران، تأکید کرد که با وجود این ظرفیتها، هیچ طایفهای به اندازه مردم ایران از نعمات طبیعی محروم و از قافله ترقی دنیا عقب مانده است.
ملکمخان افزود: «در کل ایران هنوز یک کمپانی وجود ندارد، هیچ کارخانهای ساخته نشده، چاپخانهای نیست و بر روی هیچ دریا کشتیای با بیدق ایران یافت نمیشود.» او وضعیت پول ایران را نیز بسیار ناامیدکننده توصیف کرد و گفت که حتی یک عمارت یا خانهای که بتوان آن را دیوانخانه نامید، در ایران وجود ندارد.
لزوم نظم و قانون در ایران
میرزا ملکمخان با اشاره به اهمیت نظم در کشور، بیان کرد: «ایران خانه ماست و تا این خانه نظم نداشته باشد، آسایش اهل خانه خیال محال خواهد بود.» او در پایان با تأکید بر بینظمی و آشفتگی دولت ایران گفت: «بدون هیچ دلیل تازه ما همه به اشک خونین اعتراف میکنیم که امروز در کره زمین هیچ دولتی نیست که به اندازه دولت ایران بینظم و پریشان باشد.»
این سخنان تاریخی نشاندهنده عمق مشکلات ساختاری و نیاز مبرم به اصلاحات قانونی و اداری در ایران آن زمان بود که میرزا ملکمخان با انتشار روزنامه قانون تلاش کرد تا افکار عمومی را به این مسائل حساس کند.
